EDİNİLMİŞ MALLARA KATILMA REJİMİNİN TASFİYESİ

GİRİŞ
Türk Medeni Kanunu’nda düzenlenen mal rejimi, eşlerin gerek evlilik öncesi
gerekse evlilik süresi içinde edindikleri malların yönetimine, yararlanılmasına,
kullanılmasına bu mallar dolayısıyla borçtan doğan sorumluluğa evlilik sona erdiğinde
ya da yasada belirtilen diğer hallerde malların ne şekilde tasfiye edileceğine ilişkin
düzenlemeleri ifade eder.1
Hukuk sistemleri eşler arasında bir tek mal rejimi yerine, birden çok mal
rejimini kabul etmektedirler.Eğer eşler evlilik birliğinde hangi mal rejimini seçtikleri
hususunda anlaşma yapmamışlarsa bu durumda yasal mal rejimi uygulanır.Evlilik
birliğinde yasal rejime tabi olmak istemeyen, bu rejimi uygun görmeyen eşler iradi
olarak, TMK’nın sınırlı sayıda öngördüğü mal rejimleri arasından birisini serbestçe
kararlaştırabilirler.Bu sayede eşlere hangi mal rejimine tabi olma konusunda bir
özgürlük alanı yaratılmıştır.Eşler bir mal rejimi sözleşmesi yapmaz iseler yasa gereği
uygulanması gereken rejim yasal mal rejimi olan edinilmiş mallara katılma
rejimidir.TMK’nın 202. Maddenin 2.fıkrasına göre eşler diledikleri mal rejimi
sözleşmesini yapabilirler.Bunlar mal ayrılığı,paylaşmalı mal ayrılığı,mal ortaklığı
rejimleridir.2
Şu halde TMK’da mal ayrılığı rejimi, paylaşmalı mal ayrılığı rejimi, mal
ortaklığı rejimi ve edinilmiş mallara katılma rejimi olmak üzere dört tür mal rejimi ön
görülmüştür.Eşler evlenmeden önce veya sonra TMK m.205’e göre hangi mal rejimini
seçtiklerini gösteren mal rejimi sözleşmesini noterden düzenleme veya onaylama
şeklinde yapabilecekleri gibi evlenme başvurusu sırasında da hangi mal rejimini
seçtiklerini yazılı olarak evlendirme memuruna da bildirebilirler.
1ACABEY,Beşir:Evlilik Birliğinde Yasal Mal Rejimi,İzmir,1998,s.6.;KILIÇOĞLU,Ahmet:Aile
Hukuku,Ankara,2015.s.281.;ÖZDAMAR/KAYIŞ:Mal Rejimi ve Tasfiyesi,Ankara,2015,s.21-23.
2 KILIÇOĞLU,s.281,300,301.;ÖZDAMAR/KAYIŞ,s.22.
2
Önceki yasa zamanında yasal mal rejimi, mal ayrılığı rejimi olarak kabul
edilmiş iken 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 01.01.2002 tarihinde yürürlüğe
girmesiyle birlikte yasal mal rejimi edinilmiş mallara katılma rejimi olarak Türk Hukuk
tarihinde yerini almıştır.
Bu çalışmada yasal mal rejimi olarak düzenlenen edinilmiş mallara katılma
rejiminin tasfiyesi yakından incelenecektir.