ABONELİK SÖZLEŞMELERİ

GİRİŞ

Teknolojik yaşamda yaşanan gelişmeler ve modern toplum hayatının yaygınlaşmasıyla enerji sözleşmelerinde abonelik sözleşmesini hayatın geniş bir alanında karşımıza çıkmaktadır. Şöyle ki abonelik sözleşmeleri; gazete, dergi gibi süreli yayın aboneliğinden internet ve dijital platform aboneliğine, elektrik, su, doğalgaz aboneliğinden, mobil telefon haberleşme aboneliğine ve toplu ulaşım hizmetlerindeki aboneliklere kadar hayatımızda çok geniş bir uygulama alanına sahip olduğu için günlük yaşamda her alanında da karşımıza çıkmaktadır. Girişimciler abonelerle iletişim kurmak zorunda olduklarından aboneleriyle günlük hayatta bu sebeple bir ya da birden den fazla abonelik sözleşmesinin yapmaktadırlar. Aboneler tüketici olabileceği gibi; tüketici sıfatına haiz olmayan kişiler de olabilmektedir. Örneğin Sermaye Şirketi internet aboneliği yaptığı durum örnek verilebilir. Burada Sermaye Şirketi tüketici değildir. Bu sebeple abonelik sözleşmelerinin kanunlarla düzenlenmesi böylece tüketicinin korunması amaçlanmıştır.

Abonelik sözleşmelerinde kanuni düzenlemeye ihtiyaç duyulmasının üç temel sebebi vardır. Bunlar:

  1. Bazı abonelik sözleşmelerinde abone sıfatına sahip kişi ücreti peşin olarak ödemekte; buna karşılık mal veya hizmet sağlayan taraf edimini zaman içinde yavaş yavaş veya düzenli aralıklarla ifa etmektedir. Burada kanun koyucu ücretini peşin ödeyen abonenin girişimcinin bu peşin ödemeden olası rehavete kapılıp hizmeti aksatmasının önüne geçmektedir.
  2. Abonesi tüketici olan abonelik sözleşmelerinde girişimciye ( “kamu kurumu ve kuruluşları”) göre zayıf taraf olan abonenin güçlü taraf karşısında korunmasını kanun koyucu amaçlamıştır[1]. Son kullanıcı olduğu halde tüketici sıfatını taşımayan ticarethane gibi abonelik sözleşmesinin tarafı da bulunmaktadır[2].
  3. Abonelik sözleşmesi uygulamada girişimcinin tek taraflı irade beyanıyla hazırlanan genel işlem şartları ihtiva etmesinden dolayı yine aboneyi kanun koyucu korumak istemiştir.

Makalemizde tüketici işlemleri üzerinde durulacağından TKHK başta olmak üzere ASY, telekomünikasyon alanında Elektronik Haberleşme Kanunu (“EHK”) ve Haberleşme Sektöründe Tüketici Hakları Yönetmeliğinden faydalanılacaktır.

Çalışmamızda abonelik sözleşmesinin tanımı, unsurları, tarafları, abonelik sözleşmesinin kurulması, hukuki niteliği, türleri, abonelik sözleşmesinin hüküm ve sonuçları ele alınacaktır.


[1] BAL, Yakup, Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun Kapsamında Abonelik Sözleşmesi, Seçkin, Ankara 2020,s.20.

[2] AYRANCI, Hasan, Enerji Sözleşmeleri, Yetkin Yayınevi, Ankara 2010,s.211.